Met deze slogan presenteert de plaatselijke VVV van Vlieland zich op haar website. Het lijkt niet erg origineel, maar in dit geval toch niet geheel bezijden de waarheid. Want in het rijtje Nederlandse Waddeneilanden is Vlieland wel degelijk een buitenbeentje.

Allereerst al vanwege zijn grootte. De Waddeneilanden nemen, gaande van west naar oost, in omvang af en volgens die logica zou Vlieland dus groter moeten zijn dan zijn oosterburen Terschelling en Ameland. Dat is echter niet het geval. Sterker nog, Vlieland is op een haar na het kleinste van alle eilanden. Alleen Schiermonnikoog is nog juist iets kleiner.

Vlieland is ook anders vanwege de Vliehors, de immense zandvlakte die de hele zuidwestelijke punt van het eiland beslaat en een derde van de totale oppervlakte ervan uitmaakt. Op geen van de andere eilanden is iets dergelijks te vinden, tenminste niet op deze schaal. Grootte en ligging maken de kale en barre Vliehors tot een ideaal oefenterrein voor de vliegtuigen van de Koninklijke Luchtmacht die hier dan ook regelmatig te zien zijn. Het blijft een merkwaardige combinatie: gierende F-16's die bommen en granaten afschieten in een beschermd natuurgebied!

Een ander punt waarop Vlieland verschilt is het ontbreken van een polder aan de waddenkant. Het groene polderlandschap met zijn weiden met koeien en schapen is op de andere eilanden een karakteristiek element. Ooit waren er hier wel een paar kleine poldertjes aan de zuidoostkant, de Kroon's polders, maar in 1996 werd de dijk doorgestoken om ze weer terug te geven aan de zee en de natuur. Ja, Vlieland is inderdaad anders!
 

Koningin Wanda en de Vloek van Wicholf

De ontstaansgeschiedenis van Vlieland is onderdeel van die van het hele Noord-Nederlandse kustgebied. Het eiland maakte ooit deel uit van een strandwal die gevormd werd in de periode die bekend staat als het Oud-Holoceen en die duurde van 20.000 tot ca. 5.000 jaar voor Christus. In deze periode, volgend op de laatste grote IJstijd, steeg de zeespiegel als gevolg van het smelten van het poolijs, waardoor het lage kustgebied regelmatig overstroomde. Uiteindelijk brak de zee op diverse plaatsen door de strandwal heen en ontstond daarachter een permanent nat gebied, de tegenwoordige Waddenzee. De overblijfselen van de strandwal vormen nu een reeks Waddeneilanden die zich uitstrekt van Den Helder tot aan Esbjerg in Denemarken.

Hoewel deze ontstaansgeschiedenis dus niet wezenlijk verschilt van die van de buureilanden Texel, Terschelling, Ameland en Schiermonnikoog is er toch iets bijzonders over te melden. Er bestaat namelijk een oude sage waarin wordt gesuggereerd dat niet alleen het geweld van wind en water verantwoordelijk is geweest voor het ontstaan van Vlieland als eiland, maar dat menselijke activiteit daar mede toe heeft bijgedragen. Het is de sage van koningin Wanda, die in de late Middeleeuwen hier aan de kust zou hebben gewoond. Een mooi verhaal, dat het waard is hier te worden verteld.
 

Rond 1230 schonk Graaf Willem II van Holland het gebied van het tegenwoordige Vlieland, dat toen nog deel uitmaakte van het vasteland, aan het klooster Ludinga bij Achlum, in de buurt van het tegenwoordige Harlingen. In de jaren daarna begonnen de kloosterbroeders met het graven van een kanaal naar de zee, enerzijds om de afwatering te verbeteren en anderzijds om hun klooster bereikbaar te maken voor de scheepvaart. Op de plaats waar het kanaal in zee moest uitmonden woonde volgens de sage de heidense koningin Wanda, samen met haar zoon Worp. Zij was de weduwe van Hessel van Wicholf de Sakser die ooit hier heerste en zij verzette zich met grote koppigheid ertegen dat er door haar gebied gegraven zou worden, dit ondanks het feit dat Graaf Willem de monniken hiervoor toestemming had verleend.

De monnik Bouwe, die belast was met de leiding van het werk, liet zich niet tegenhouden door het verzet van Wanda. Ook een waarschuwing van de Vlielander bevolking voor de 'Vloek van Wicholf' sloeg hij in de wind. Er was namelijk voorspeld dat wanneer er in het geslacht van Wicholf  tweemaal een broedermoord zou plaatsvinden de zee Vlieland zou overstromen. En een deel van die voorspelling was al bewaarheid, want een van de zonen van Hessel en Wanda, Hengst geheten, had zijn broer Horse tijdens een twist vermoord.

Broeder Bouwe maakte zich echter weinig zorgen om die voorspelling. Tenslotte had Wanda nog maar één zoon over want haar vierde kind, de oudste zoon Runo, was vele jaren eerder op driejarige leeftijd tijdens het spelen op het ijs verdwenen en nooit teruggevonden. Hoe zou er dan nog een broedermoord kunnen plaatsvinden? Welgemoed ging hij verder met het werk aan het kanaal.

Op zekere dag, toen het kanaal bijna klaar was en alleen het laatste duin nog moest worden doorgegraven, leidde dat tot een conflict met Wanda's zoon Worp. Er ontstond een woordenwisseling die zo hoog opliep dat Worp, die door zijn moeder was opgehitst om iets tegen broeder Bouwe en zijn kanaal te ondernemen, de monnik met een mes doodstak waarna hij naar huis vluchtte.

De abt van het klooster die Bouwe vond herkende echter het mes en kort daarna werden Worp en zijn moeder uit hun huis gehaald en voor de vierschaar gebracht. Toen Wanda het lijk van Bouwe zag kreeg ze de schrik van haar leven, want onder zijn pij droeg de dode monnik een snoer van schelpen zoals zij dat ooit om de hals van haar vermiste zoontje Runo had gehangen. Op de vraag hoe dat snoer daar kwam vertelde de abt dat de kloosterlingen ooit een klein jongetje van een ijsschots hadden gered en meegenomen naar het klooster, waar hij was opgegroeid en later als broeder Bouwe in de orde was opgenomen.

Hierop begon Wanda als een waanzinnige te gillen: "Wee mij! De vloek van Wicholf's huis is gekomen! De profetie is vervuld!" Het rechtsgeding werd niet verder meer voortgezet. Worp ging als boeteling het klooster in. En toen kort daarna de uitmonding van het kanaal gegraven was en de eerste golven naar binnen rolden verdween Wanda met uitgestrekte armen, als wilde ze het water alsnog tegenhouden, in zee.
 

De kern van waarheid van deze sage is het feit dat er in 1237 of 1314 een grote overstroming is geweest waarbij de zee door de duinenrij brak, Vlieland werd gescheiden van Texel en een apart eiland werd. De zee stroomde zover het land binnen dat zelfs Harlingen aan de kust kwam te liggen. De oorzaak van de overstroming is waarschijnlijk inderdaad een door de monniken van Ludinga gegraven kanaal, de 'Monnickesloot' geweest. Sinds deze gebeurtenissen duikt het eiland in documenten op onder de naam 'Insula Fle' ofwel het eiland aan de Flevostroom, waar de huidige naam Vlieland waarschijnlijk aan ontleend is.

Op Vlieland ligt slechts één dorpje, Oost-Vlieland geheten, waarvan de oudste vermelding uit 1245 dateert. Maar in die tijd lag er op de westpunt van het eiland een tweede dorp, heel toepasselijk West-Vlieland geheten, dat aanvankelijk veel belangrijker was. In de 17e eeuw woonden er zo'n 3.000 mensen, aanzienlijk meer dan tegenwoordig op heel Vlieland. De walvisvaart was het belangrijkste middel van bestaan er woonden ruim 70 commandeurs. Van West-Vlieland is echter niets meer over. Het dorp had zwaar te lijden van het stuivende duinzand en van de onophoudelijke aanvallen van de zee. Na grote overstromingen in 1717 en 1727 werd het opgegeven en uiteindelijk verdween het dorp helemaal in zee. Oost-Vlieland, veilig gelegen in de luwte van het 40 meter hoge Vuurboetsduin, bleef toen als enige dorp op het eiland over.
 

De bloeitijd van Vlieland ligt tussen 1650 en 1750, samenvallend met de Hollandse Gouden Eeuw. De Rede van Vlieland was in die tijd, net als die van het buureiland Texel, een belangrijke verzamelplaats voor schepen die vandaar naar alle windstreken uitvoeren. Ook werd hier vracht uit verre landen overgeladen op kleinere schepen voor verder transport naar Zuiderzeehavens waar de grote schepen niet konden komen. In het spoor van de handelsvaart vestigde zich allerlei nijverheid in Oost-Vlieland zoals loodsdiensten, scheepsonderhoud en -reparatie, uitrusting en proviand, plus natuurlijk het nodige gerief ten behoeve van de tijdelijk op het eiland verblijvende scheepsbemanningen.

Uit deze tijd dateert het Tromp's Huys (1596), het oudste gebouw op Vlieland en tegenwoordig museum. Admiraal Cornelis Tromp heeft er echter nooit gewoond; hij had elders in het dorp een huis. Ook Michiel de Ruyter kwam graag op Vlieland en liet hier een huis bouwen. Hij schonk in 1647 de Protestantse kerk een fraaie kaarsenkroon - iets wat hij trouwens in Oudeschild op Texel ook deed.

Halverwege de achttiende eeuw verplaatste de handelsvaart zich naar Holland en ging het snel bergafwaarts met Vlieland. Voor landbouw was er geen ruimte op het eiland en de visserij heeft hier nooit een grote vlucht genomen. De overgebleven bewoners hielden zich voornamelijk bezig met jutten. Dat leverde nog wel eens wat op, want in de gevaarlijke wateren rond het eiland was er aan gestrande schepen meestal geen gebrek. De bekendste schipbreuk was die van het fregat 'Lutine', dat in 1799 tussen Vlieland en Terschelling verging met een grote lading goud en zilver aan boord. Zie ook de Terschelling pagina voor meer over het verhaal van de 'Lutine'.
 

Aan het eind van de negentiende eeuw was de bevolking van Vlieland geslonken tot ca. 500 inwoners en werd serieus overwogen het eiland te ontruimen wegens gebrek aan bestaansmiddelen. Net op tijd diende het toerisme zich aan als nieuwe bron van inkomsten en vanaf het begin van de twintigste eeuw ging het langzamerhand weer wat beter. Begin jaren '50 vestigde Defensie een militair oefenterrein voor de Landmacht en de Luchtmacht op de Vliehors en ook dat zorgde voor werkgelegenheid. De oefeningen met tanks en zware artillerie zijn sinds 2004 verplaatst naar het Lauwersmeer, maar voor de Nederlandse Luchtmacht en die van andere NAVO-landen is de Vliehors nog altijd een belangrijk oefenterrein.

Tegenwoordig is Vlieland een populaire vakantiebestemming, vooral voor mensen die niet alleen zon en strand, maar ook rust en natuur zoeken. Net als Schiermonnikoog is Vlieland bijna helemaal autovrij; alleen voor de eilandbewoners en voor het noodzakelijke beroepsvervoer gelden ontheffingen. Het is daardoor veel minder druk dan op bijvoorbeeld Texel en Terschelling en juist dat maakt Vlieland populair onder rustzoekers en natuurliefhebbers.
 

Een paar dagen op Vlieland

De reis naar Vlieland begint, net als die naar het buureiland Terschelling, in het gezellige Friese havenstadje Harlingen. Hier liggen de veerboten van Rederij Doeksen naar de beide eilanden vlak naast elkaar, zodat je goed moet opletten dat je niet op de verkeerde stapt. Ben je met de auto gekomen dan is vergissing nauwelijks mogelijk; op de veerboot naar Vlieland word je namelijk niet toegelaten met je voertuig als je niet beschikt over een speciale ontheffing, die alleen aan de eilandbewoners en aan het beroepsvervoer wordt verstrekt. Hier zie je dus voornamelijk voetgangers en fietsers zich inschepen.

De oude veerboot 'Oost-Vlieland', waarmee ik in 1999 al eens overvoer, heeft in 2005 plaats moeten maken voor de 'Vlieland', een catamaran die er uitziet als een grote gestroomlijnde schoenendoos op drijvers. Ondanks haar futuristische uiterlijk is de 'Vlieland' eigenlijk nauwelijks sneller dan haar voorganger; net als toen duurt de overtocht nog altijd een kleine twee uur. Daarmee is Vlieland qua reistijd het verst van het vasteland verwijderd van alle Nederlandse eilanden.
 

< klik op een foto om te vergroten

De vaarroutes naar Vlieland en Terschelling vallen voor een groot deel samen en dus is de kans groot dat je onderweg naar Vlieland een van de Terschellinger veerboten, de 'Friesland' of de 'Midsland', tegenkomt. In dit geval is het de 'Friesland', een stoer klassiek gelijnd schip uit 1989 dat er naast de 'Vlieland' toch een beetje ouderwets uitziet. Maar het is wel het laatste schip van Rederij Doeksen dat in Nederland werd gebouwd. De huidige 'Vlieland' is gebouwd op een werf in de Filippijnen.
 

Wandelend door de Dorpsstraat dringt zich onwillekeurig de vergelijking op met Schiermonnikoog. Dat is niet zo vreemd: beide eilanden hebben veel gemeen. Ze zijn bijna even groot, hebben ongeveer hetzelfde aantal inwoners en voeren beide een restrictief autobeleid. Een ander punt van overeenkomst is dat er op allebei de eilanden vroeger twee dorpen waren waarvan er nu nog maar een over is.

Toch is de sfeer hier anders. Misschien komt dat omdat het dorp Schiermonnikoog er veel planmatiger uitziet, een gevolg van het feit dat het als één geheel werd gebouwd om de bewoners van het door de zee bedreigde Westerburen een nieuw thuis te bieden. Ook Oost-Vlieland zou uiteindelijk aan alle bewoners van West-Vlieland onderdak bieden, maar dat ging veel geleidelijker. Eeuwenlang bestonden beide dorpen naast elkaar, wat op Schiermonnikoog niet het geval was. Daardoor heeft Oost-Vlieland zich op een natuurlijke manier ontwikkeld en ziet het er niet zo 'kunstmatig' uit als Schiermonnikoog. De Dorpsstraat van Oost-Vlieland doet, met haar bomen, haar karakteristieke oude pandjes en haar gezellige terrasjes, daarom meer denken aan die van bijvoorbeeld Nes op Ameland of Midsland op Terschelling dan aan Schiermonnikoog.

De hele dorpskern van Oost-Vlieland heeft in 1971 de status van 'beschermd dorpsgezicht' gekregen. Daarnaast zijn tientallen panden officieel als monument aangemerkt, zodat het behoud van het karakter van het dorp in de toekomst verzekerd is. Het nadeel daarvan is dat er nauwelijks nog ruimte is voor nieuwbouw om in de eigen woningbehoefte van de eilandbevolking te voorzien. Iets wat temeer klemt omdat in de afgelopen jaren al tientallen historische pandjes door vermogende vastelanders zijn aangekocht als vakantiewoning en daardoor slechts enkele weken per jaar bewoond worden.

Het gemeentebestuur ziet deze ontwikkeling met lede ogen aan en probeert daarom via gebruiksverordeningen voor woningen deze trend te keren. Het is de vraag of het daarin zal slagen. Het is tenslotte niet een ontwikkeling van vandaag of gisteren. Reeds in de zeventiende eeuw lieten vermogende vastelanders hier tweede huizen bouwen waar ze slechts sporadisch daadwerkelijk in woonden. Denk maar eens aan beroemde 'Vlielanders' als Cornelis Tromp en Michiel de Ruyter!
 

De Nederlands Hervormde kerk behoort ook tot de oudste gebouwen van het dorp. In een oorkonde uit 1245 wordt er al melding gemaakt van een kapel in Oost-Vlieland. De hoofdkerk van de parochie stond echter in West-Vlieland, dat in die tijd het belangrijkste dorp van het eiland was. Daar woonde dan ook de pastoor.

Na de Reformatie kwam de kapel in handen van de Protestanten. Die vervingen in 1605 de kapel door het tegenwoordige gebouw, waarbij de bakstenen van de gesloopte kapel werden hergebruikt. De bouwkosten werden mede betaald uit de opbrengsten van een heffing op bier en wijn. Omdat de schepen die op de Vlieree voor anker lagen natuurlijk ook bier insloegen voor hun lange reis werd dat nog een aanzienlijk bedrag!
 

Aan het westelijk eind van de Dorpsstraat ligt het Vuurboetsduin, met daarop de vuurtoren van Vlieland. Met 42 meter boven NAP is dit tevens het hoogste punt van het eiland. Het is een hele klim van ruim 200 treden, maar zeker de moeite waard, want het uitzicht vanaf de top van het duin over het eiland en de Waddenzee is prachtig.

De vuurtoren zelf dateert uit 1876 en is slechts 18 meter hoog. Hoger was namelijk niet nodig vanwege de hoge locatie. Het is in feite het bovenste deel van de vuurtoren die eerst in IJmuiden stond. Toen deze in 1909 werd vervangen heeft men dat bovenste gedeelte eraf gezaagd en hier op Vlieland neergezet, op de fundering van een oudere toren. De uitkijkpost op palen die naast de toren staat dateert uit 1929.

De vuurtoren van Vlieland geniet enige landelijke bekendheid omdat de bekende Nederlandse chansonnière Liesbeth List (pseudoniem voor Elly Driessen) hier een groot deel van haar jeugd doorbracht, als pleegkind in het gezin van de vuurtorenwachter.
 

Oost-Vlieland ligt aan de Waddenzeekant van het eiland. Om vanuit het dorp aan de Noordzeekust met zijn prachtige strand te komen volstaat een wandeling van zo'n twintig minuten langs de Badweg, die het dorp met het strand verbindt. Die wandeling is bepaald geen straf, want de weg voert eerst door een mooi bosgebied en daarna door de duinen.  Hier vind je, tussen de bungalows die verspreid in de duinen liggen, het vakantiehuisje 'Duinroos', dat een centrale rol speelt in de succesvolle eiland-trilogie van Vonne van der Meer. In drie delen, 'Eilandgasten', 'De Avondboot' en 'Laatste seizoen' schetst de schrijfster de lotgevallen van een aantal tijdelijke bewoners van 'Duinroos' vanuit het perspectief van de vrouw die het huisje telkens schoonmaakt voordat er weer nieuwe gasten arriveren.
 

Vlakbij trekt een opvallende constructie langs het fietspad, die er uitziet als een enorme thermometer, de aandacht. Het blijkt te gaan om een educatieve grondwatermeter, waarop je boven de grond het peil van het water onder de grond kunt aflezen. De meter geeft een waarde in het groene gebied aan, niet te nat en niet te droog, dus dat is gelukkig een hele geruststelling!

Het fietspad eindigt bij het 'Posthuys', vroeger een belangrijke schakel in het postverkeer van Texel en het vasteland naar Terschelling. Die post werd hier per boot aangevoerd. Tegenwoordig is het 'Posthuys' een café-restaurant en een geliefde pleisterplaats voor wandelaars en fietsers. Omdat het de enige gelegenheid in de verre omtrek is voor een hapje en een drankje is het hier altijd druk, ook vandaag, op deze minder mooie septemberdag.

Vandaar gaat het te voet verder over de dijk die de Kroon's Polders scheidt van de Waddenzee. Tot 1996 beschermde deze dijk vier kleine polders die werden gebruikt als weidegrond, zoals we dat ook van de andere Waddeneilanden kennen. Er was hier zelfs een klein vliegveldje aangelegd. Maar in dat jaar werd besloten de polders terug te geven aan de natuur. De dijk werd doorgestoken om het zoute getij weer toe te laten. Hierdoor is er nu een kweldergebied aan het ontstaan.
 

Langs de Kroon's Polders loopt de Postweg, de hoofdweg van het eiland, verder door naar het zuidwesten om tenslotte te eindigen bij Kamp Vlieland, de militaire basis die direct grenst aan de Vliehors. Aangezien de basis uiteraard niet toegankelijk is voor nieuwsgierige onbevoegden zoals ik en ik langs deze weg dus niet op de Vliehors kan komen besluit ik via het strand naar wat wel de 'Vlielandse Sahara' genoemd wordt te lopen.

Als ik een minuut of twintig onderweg ben stuit ik op een serie met rode vlaggen getooide waarschuwingsborden, waarop mij in drie talen wordt aangeraden me niet verder op de Vliehors te wagen. Als even later twee F-16's daverend overvliegen besluit ik die waarschuwing maar ter harte te nemen. Het zijn weliswaar -meestal- slechts oefenbommen die ze hier afwerpen maar ook die lijken me niet prettig om op mijn hoofd te krijgen. Bovendien steekt de wind op en begint het ook nog eens te motregenen, zodat het op de kale zandvlakte bepaald onaangenaam wordt.

Voor ik me omdraai om terug te keren werp ik nog een laatste blik over de immense zandvlakte die zich uitstrekt tot aan de wazige horizon. In de verte zie ik de silhouetten van de oude Centurion tanks die verspreid over de Vliehors staan opgesteld als oefendoelen voor de vliegtuigen. Het beeld, wazig door de regen en het opwaaiende zand, doet me denken aan de televisiebeelden van de Golfoorlogen.
 

Wanneer ik via de Postweg terugfiets naar Oost-Vlieland is het ronduit onaangenaam weer geworden. Ik heb weliswaar de wind in de rug maar de motregen maakt alles koud en grijs. Ik passeer een bosje dat heel toepasselijk 'Bomenland' heet en dat enige beschutting biedt. Maar verderop loopt de Postweg over de Waddenzeedijk die hier niet -zoals op de andere Waddeneilanden- een poldergebied omringt maar de voet van de duinen beschermt tegen afslag door de zee. Op dit stuk krijg ik weer de volle laag van de elementen.

Het wad langs de dijk is een ideaal foerageergebied voor allerlei soorten vogels en normaliter kun je hier dan ook altijd vogelaars met kijkers en camera's aantreffen. Maar vandaag zijn ze niet te zien. Waarschijnlijk zitten ze allemaal lekker in een gezellige kroeg achter een hapje en een drankje. En dat is precies wat ik, nadat ik ben teruggekeerd in het dorp en mijn fiets heb ingeleverd bij de verhuur, ook ga doen!
 

Willem de Vlamingh werd vooral bekend door zijn expeditie van 1696-97, in dienst van de VOC, waarbij hij als eerste de westkust van Australië in kaart bracht. De tocht was eigenlijk georganiseerd om een onderzoek in te stellen naar enkele op eerdere expedities vermiste schepen in dit gebied, waaronder de  'Eendracht' van kapitein Dirck Hartog. Op 30 januari kwamen zij aan op een eilandje voor de westkust van Australië waar ze, gespijkerd aan een houten paal, een platgeslagen tinnen bord aantroffen met een inscriptie van Hartog waaruit bleek dat hij en zijn bemanning op 25 oktober 1616 daar waren geland. Dat eiland heet sindsdien Dirk Hartog eiland. Later zou hij de eerste Europeaan blijken te zijn die hier een voet aan deze kust heeft gezet.

Van Hartog zelf, noch van zijn schip of zijn bemanningsleden, werd een spoor gevonden en dus keerde De Vlamingh onverrichter zake terug naar Batavia, waar hij op 20 maart van datzelfde jaar arriveerde. Het tinnen bord van Hartog nam hij mee als bewijs van diens aanwezigheid, en het is dit bord dat het standbeeld van de ontdekkingsreiziger hier in Oost-Vlieland in zijn hand houdt. Een replica ervan is te bewonderen in het museum Tromp's Huys. Overigens zijn de originele kaarten die Willem de Vlamingh maakte van de Australische westkust onlangs teruggevonden in de National Library of Australia.

Inmiddels is het hoog tijd om terug te lopen naar het dorp en mijn bagage op te halen in het hotel, als ik tenminste de veerboot van half 12  niet wil missen. En dat wil ik liever niet, want de volgende gaat pas weer om half 6. De 'Vlieland' ligt, een uur na haar aankomst vanuit Harlingen, alweer klaar voor de terugreis naar het vasteland. Drie korte stoten op de hoorn geven aan dat het vertrek aanstaande is en een paar minuten later is mijn driedaags bezoek aan Vlieland voorbij.

Tijdens de overtocht aan boord van de futuristische catamaran die de naam draagt van het eiland waarvoor ze gebouwd werd denk nog eens na over mijn verblijf op Vlieland. Is het hier nu echt zo anders, zoals de lokale VVV beweert, anders dan bijvoorbeeld op Schiermonnikoog? Eerlijk gezegd vind ik van niet. Er zijn natuurlijk wel verschillen, maar de overeenkomsten zijn groter. Zowel Vlieland als Schiermonnikoog zijn relatief kleine eilanden waar je vooral naartoe gaat als je van rust en natuur houdt, want er is veel minder vertier dan op Texel, Terschelling of Ameland. Vooral het bijna totaal ontbreken van autoverkeer zorgt voor een welhaast paradijselijke rust. Het woord 'onthaasten' lijkt hier uitgevonden.

Op Vlieland is het 'eilandgevoel' misschien wat sterker aanwezig dan op Schiermonnikoog, omdat het verder weg is en je het vasteland meestal niet kunt zien. Als een minpunt van Vlieland kan de aanwezigheid van het militaire oefenterrein op de Vliehors worden aangevoerd, dat op sommige dagen voor het nodige vliegtuiglawaai kan zorgen en afbreuk doet aan de verder bijna perfecte sereniteit.

Kortom, alle reden om hier nog eens terug te komen, temeer omdat het weer, dat hier op de Waddeneilanden volgens alle VVV's doorgaans beter is dan in de rest van het land, dit keer toch wat tegenviel voor begin september. Dat moet beter kunnen!
 

Meer over Vlieland en aanverwante informatie

www.vlieland.nl
Officiële website van de Gemeente Vlieland.

www.vlieland.net
Website van de VVV Vlieland. Ook Duitse versie.

www.wadden.nl
Website over het Waddengebied van de gezamenlijke VVV's van de vijf Nederlandse Waddeneilanden.

www.vlieland-info.nl
Particuliere website met diverse Vlieland links.

vlieland.pagina.nl
Vlieland startpagina.

vlieland.startkabel.nl
Een andere Vlieland startpagina.

vlieland.verzamelgids.nl
Nog een verzamelpagina met veel Vlieland links.

www.kustgids.nl/vlieland
Informatie over Vlieland van de Kustvereniging EUCC, een Europese organisatie voor verantwoord kustbeheer in Europa.

www.waddenzee.nl
Website van het Projectbureau InterWad met informatie over de Waddenzee. Ook Engelse versie beschikbaar.
 

september 2006